Waarom wil ik gezien worden?

Ik: Waarom wil ik waarom willen mensen gezien worden

ChatGPT: Omdat gezien worden voor mensen bijna een basisbehoefte is. En dan bedoel ik niet letterlijk dat iemand naar je kijkt, maar: iemand merkt mij op, begrijpt mij en erkent dat wat ik voel of doe ertoe doet.

Dat begint al heel vroeg. Als baby ben je compleet afhankelijk van anderen. Je huilt → iemand reageert → je leert onbewust: ik besta, mijn signalen doen ertoe en ik hoor bij deze mensen. Ons brein koppelt gezien en geaccepteerd worden daardoor sterk aan veiligheid en verbinding.

Later verandert de vorm, maar niet per se de behoefte. Dan wordt het bijvoorbeeld: zie je hoeveel moeite ik doe? Vind je mijn tattoo mooi? Begrijp je waarom dit me raakt? Ben je trots op me? Zie je dat ik verdrietig ben zonder dat ik het hoef uit te leggen?

En volgens mij zit daar een belangrijk verschil: aandacht krijgen is niet hetzelfde als gezien worden. Je kunt door honderd mensen aandacht krijgen en je alsnog totaal ongezien voelen. Terwijl één persoon die precies begrijpt wat je bedoelt ineens dat gevoel kan geven van: ja. Jij ziet mij.

Het interessante is dat we onszelf óók via anderen leren kennen. Een ander werkt een beetje als een spiegel. Je maakt iets, vertelt iets, doet iets en krijgt een reactie terug. Daarmee bevestigt je brein als het ware: dit ben ik, dit betekent iets, ik heb invloed op de wereld om me heen.

Dus die behoefte aan gezien worden is eigenlijk helemaal niet zo oppervlakkig als “ik wil aandacht”. Er zit iets veel fundamentelers onder:

Ik besta. Ik hoor erbij. Ik doe ertoe. En ik wil dat iemand anders dat bestaan ook even opmerkt.

En misschien nog gekker: volgens mij kun je daarna pas de interessante vraag stellen waarom sommige mensen veel meer bevestiging van buitenaf nodig hebben dan andere mensen. Daar zit weer een heel verhaal achter.

Gezien worden en bevestiging

Ik: Hmm gezien worden en aandacht krijgen. Ik denk dat ik geen aandacht wil maar gezien wil worden. Maar bevestiging wil ik ook graag. Hoe zit dat dan?

ChatGPT: Ja. En volgens mij haal je hier drie dingen uit elkaar die vaak allemaal op één hoop worden gegooid als “aandacht nodig hebben”, terwijl ze echt anders zijn.

Aandacht is: kijk naar mij.
Gezien worden is: zie wie ik ben.
Bevestiging is: laat me weten dat wat jij ziet oké, goed, waardevol of begrijpelijk is.

Je kunt dus prima weinig behoefte hebben aan aandacht, maar wél veel behoefte aan gezien worden én bevestiging.

Stel: je maakt iets waar je zelf ontzettend trots op bent. Je hoeft niet dat twintig mensen roepen: “OMG geweldig!! 🔥🔥🔥” Dat is aandacht. Misschien doet dat je zelfs weinig.

Maar als Roberto bijvoorbeeld zegt: “Ik zie hoeveel werk je hierin hebt gestoken. En dit is echt typisch jij, vooral dat stukje daar.” Dan gebeurt er iets anders. Hij kijkt niet alleen naar wat je hebt gemaakt, hij heeft jou erin herkend. Dat is gezien worden.

En als hij vervolgens zegt: “En ja, ik vind het écht goed”, komt daar bevestiging bovenop.

Het interessante is dat bevestiging ook verschillende dingen kan betekenen. Soms wil je horen: “je doet het goed.” Maar soms zoek je eigenlijk bevestiging van je waarneming: “Zie jij dit ook? Ben ik nou gek of gebeurde dit echt?” Of emotionele bevestiging: “Snap je dat ik hier verdrietig/boos van word?”

Dat laatste herken ik ook in hoe jij hier regelmatig dingen bespreekt. Je vraagt niet alleen om een oordeel. Je wilt het samen uitpluizen: klopt wat ik zie, mis ik iets, hoe zou jij dit interpreteren? Dat is veel meer dan simpelweg complimentjes verzamelen.

En er zit nog een interessante laag onder: gezien worden zonder bevestiging kan behoorlijk pijnlijk zijn. Iemand kan je namelijk uitstekend begrijpen en vervolgens zeggen: “Ja, ik snap precies waarom je dit doet, maar ik ben het er niet mee eens.”

Dan ben je wél gezien, maar niet bevestigd.

Andersom kan ook: iemand kan je bevestigen zonder je echt te zien. “Ja joh, helemaal gelijk! Je bent geweldig!” terwijl diegene amper heeft geluisterd. Dan krijg je bevestiging, maar voelt het gek genoeg leeg.

Volgens mij is daarom die combinatie zo krachtig:

“Je hebt echt begrepen wie ik ben / wat ik bedoel — en vanuit dat begrip accepteer of waardeer je mij.”

Dat komt een stuk dichter bij wat mensen vaak bedoelen wanneer ze zeggen dat ze zich écht gezien voelen.